Het overlevingsgevecht tussen Groenlands kleinste stad en haar vluchtende inwoners

Ittoqqortoormiit, Groenlands kleinste en meest afgelegen stad aan de westkust, ademt voor het laatst. Meer en meer inwoners verbannen de eens aangename gevangeniskolonie.

SERMITSIAQ 28-07-2019

Volgens Jens Napaattooq, voormalig burgemeester van Ittoqqortoormiit, is de bodem van Ittoqqortoormiit nu dan toch bereikt, deels als gevolg van een uitgebreide bevolkingsvlucht en maar ook afwezigheid van zakelijke actie. 

Zo is de langverwachte inkoopafdeling voor zeehondenhuid, die deze zomer geopend zou worden, nog steeds niet in gebruik. En de ongeveer tien overgebleven vissers van Ittoqqortoomiit zijn al jaren niet in de gelegenheid om hun vangsten commercieel in te zetten zonder plaatselijke visfabriek.

Verschillende sociale initiatieven komen en gaan zonder werkelijk verschil te maken in de lokale levensomstandigheden die al jaren voor sociale uitdagingen zorgen, ook al toen Jens Napaattooq burgemeester was tussen 1997 en 2004. 

Er moet iets gebeuren

De handel in ijsbeerhuid, narwaltand en zeehondhuid vanuit de stad behoort tot het verleden, waardoor de levensomstandigheden in Ittoqqortoormiit al eerder aanzienlijk slechter werden. Sindsdien verhuizen veel inwoners naar andere steden. 

De stad wordt twee keer per jaar benaderd door Royal Arctic Lines-schepen, de enige mogelijkheid voor lokale vissers om kabeljauw of narwal naar West-Groenland te verschepen als ze iets verkocht krijgen.

”De stad heeft nu nog geen eens een permanente dokter of priester, zegt Jens Npaattooq, een duidelijk voorbeeld van grote stilstand in de buitengebieden van Groenland. Er is geen hoop op een betere toekomst als er geen fundamentele sociale en zakelijke initiatieven in Ittoqqortoormiit worden geïnitieerd.”

Er is momenteel slechts één werkzoekende in Ittoqqortoormiit, omdat de rest van de werkzoekenden een opleiding volgen of rehabiliteren.

Betere leefomstandigheden

Sermitisaq sprak met een van de werknemers wiens baan in 2015 van Ittoqqortoormiit naar Nuuk verplaatste. Nu woont de vrouw, die anoniem wilt blijven, met de rest van haar familie in de hoofdstad van Groenland. Haar baan was ze door centralisatie als ze voor haar geboorteplaats had gekozen.

”Natuurlijk was de druk om te verhuizen voor behoud van mijn baan stressvol,” zegt ze met opgewekte toon. “Maar nu zijn we eigenlijk blij om in Nuuk te wonen, omdat de leefomstandigheden hier veel beter zijn. Voedsel is goedkoper en er is veel meer keus dan in Ittoqqortoormiit, dus nee, ik heb geen spijt dat we zijn verhuisd.” Ze kan het zich duidelijk niet voorstellen ooit terug te keren naar haar kleine stadje in crisis.

Verdwenen levensplezier

Gudmund Josvassen, voorzitter van de lokale commissie in Ittoqqortoormiit, zegt dat, terwijl de bevolking afneemt, er een neerslachtige sfeer drukt op de stad. ”Burgers hebben hun passie verloren en dit is duidelijk merkbaar in het verenigingsleven. De meerderheid van de verenigingen zijn inmiddels ontbonden,” peinst hij.